Waarom zijn overheden bang voor de Libra?

with Geen reacties

De aankondiging van Facebook dat zij serieuze plannen hebben om zich te gaan begeven op de cryptomarkt, leidde al snel tot felle reacties van politici wereldwijd. Jerome Powell de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve) uitte vrijwel direct grote zorgen over de lancering van de Libra coin, een globale cryptocurrency die wordt ondersteund door een aantal grote machtige bedrijven, die wereldwijd opereren. Die zorgen gaan niet alleen maar over de gevaren op het gebied van privacy, maar ook over de mogelijkheden voor criminelen om de Libra te gaan gebruiken voor het witwassen van traditionele valuta, drugssmokkel, mensenhandel en de financiering van terroristische activiteiten. Volgens de voorzitter van de centrale bank zou de financiële stabiliteit hierdoor weleens ernstig in gevaar kunnen komen en zijn er grote zorgen over de bescherming van consumenten, tegen de negatieve elementen van crypto-geld. Maar waarom vrezen overheden de opkomst van deze cryptocurrency’s en is die angst eigenlijk wel terecht? In dit artikel ga ik dieper in op de eventuele risico’s van de Libra en de grootste bezwaren van overheden tegen deze ontwikkeling.

Libra, wereldkaart

Wat is de functie van centrale banken?

Centrale banken spelen een zeer belangrijke rol binnen ons economische systeem. Al jarenlang gebruiken wij traditionele valuta (fiatgeld) voor transacties binnen ons oude vertrouwde financiële stelsel, waarbij het conventionele geld wordt uitgegeven door onze overheden en de centrale banken. Onze euro, de Amerikaanse en Australische dollar, de Britse pond, de Japanse yen, de Chinese renminbi, maar ook de Nigeriaanse Naira en de Braziliaanse real, worden allemaal centraal gecontroleerd. Centrale banken en overheden voeren een monetair beleid en zorgen ervoor dat de prijsstabiliteit bewaakt wordt. Ook zorgen ze ervoor dat er in crisistijd zoals de afgelopen jaren extra geld kan worden bijgedrukt. Daarnaast zorgen ze ervoor dat het betalingsverkeer soepel verloopt, er voldoende toezicht is op financiële instellingen, maar ze richten zich ook op de bestrijding van valse bankbiljetten die dagelijks in omloop worden gebracht.

Valuta, bankbiljetten, euro's, dollars, ponden

Fiatgeld ruilen tegen assets

Onze traditionele valuta heeft eigenlijk alleen maar waarde, omdat onze overheden er ook daadwerkelijk een bepaalde waarde aan toekennen. Fiatgeld wordt in principe niet ondersteund door “tastbare” assets. We kunnen onze euro, dollar, pond of yen immers niet zomaar even inruilen bij de overheid voor een paar goudstaven, zilver, koper, granen, sojabonen, katoen, sigaretten of cacao. Traditionele valuta worden louter en alleen ondersteund door “vertrouwen” en het feit dat onze overheden een bepaalde waarde toekennen aan dat geld. Wanneer je een goudstaaf, granen of sigaretten wilt kopen, dan zul je je euro, dollar, pond of yen moeten ruilen met iemand die deze assets in bezit heeft.

Innen van belasting en detecteren van criminele activiteiten wordt lastiger

Overheden en centrale banken hebben de volledige controle over ons geld en het economische systeem. En zeker in onze vrije westerse maatschappij is dat best wel een fijne gedachte. De overheid bepaalt niet alleen hoe traditionele valuta in omloop wordt gebracht en transacties moeten worden uitgevoerd, maar haalt daar ook voordelen uit zoals belastinginkomsten. Daarnaast is het ook mogelijk criminele geldstromen te detecteren. En uiteraard profiteren wij allemaal van deze situatie. Dankzij belastinggeld rijden we over goed onderhouden wegen, kunnen we veilig over straat, is de kwaliteit van de gezondheidszorg hoog, hebben we goed onderwijs en wordt ons vuilnis opgehaald, zodat we niet tussen de ratten hoeven te bivakkeren. Een brede adoptie van cryptocurrency’s door grote en machtige bedrijven zoals Facebook, kan ervoor zorgen dat overheden de controle over deze geldstromen op termijn kwijtraken, met alle gevolgen van dien. Het innen van belastingen zal dan niet alleen lastiger worden, ook de detectie van criminele activiteiten (dus ook de financiering van terreurplannen) wordt een stuk ingewikkelder. En als samenleving moet je je afvragen of dat wel een wenselijke situatie is.

Bitcoin miner, Proof of Work, consensus algoritme

Wat zijn de gevolgen van een brede adoptie van cryptocurrency’s voor ons traditionele banksysteem?

Bij transacties met Bitcoin wordt geen gebruikgemaakt van het traditionele geldsysteem. De coins worden gegenereerd binnen een decentraal gedistribueerd grootboek, dat we inmiddels hebben leren kennen als de blockchain. Crypto-miners gebruiken hun computerkracht voor de berekening van de complexe algoritmen, die op hun beurt weer zorgen voor de verificatie en validatie van Bitcoin-transacties binnen het netwerk. De crypto-miners worden als dank voor hun geleverde inspanningen beloond met Bitcoins, die vervolgens digitaal kunnen worden opgeslagen en verhandeld, zonder dat daar nog een centrale partij zoals een overheid of centrale bank aan te pas komt. Dat wil zeggen dat als de Bitcoin, Ethereum, Ripple, Verge, EOS, Litecoin, Stellar, ADA, Monero, Dash, NEO, Miota, XEM, ZEC, QTUM, VET, BAT, NANO, Lisk of welke cryptocurrency dan ook wereldwijd door de mainstream worden geaccepteerd, er een situatie zou kunnen ontstaan waardoor ons hele traditionele banksysteem irrelevant wordt. En het is nog maar zeer de vraag of we dat eigenlijk wel zouden moeten willen, gezien de eventuele gevolgen die dat heeft voor onze maatschappij.

Hoe begon de economische crisis?

De opkomst van Bitcoin en de eerste altcoins ging bijna gelijk op met de financiële crisis die in de zomer van 2007 begon. Het was een economische crisis die in tien jaar tijd verschillende vormen zou aannemen. Maar eigenlijk vond de crisis zijn oorsprong al eind jaren negentig in de periode dat de wereld kennismaakte met het internet. Veel beleggers investeerden massaal in de meest veelbelovende internetprojecten, maar toen de internet-bubble in 2001 uit elkaar spatte, zagen beleggers hun geld razendsnel verdampen. Vele miljarden aan traditionele valuta gingen in rook op. De economie kreeg door deze ontwikkeling een flinke opdonder en de werkeloosheid in bepaalde sectoren nam in rap tempo toe. Ook de terroristische aanslagen van 11 september waren niet erg gunstig voor de financiële markten. De rente in de Verenigde Staten werd verlaagd, waardoor het geld goedkoper werd en mensen bereid waren om weer meer geld te gaan uitgeven, in de hoop de economie een boost te geven. Dat werkte. Mensen gingen weer meer lenen voor de aankoop van huizen, auto’s, elektronica, vakanties en luxe producten. Echter leidden al die leningen uiteindelijk weer tot nieuwe problemen en ontstond er een hypotheek-bubble.

Dichtgetimmerde woning

Problemen op de Amerikaanse huizenmarkt

Mensen in de Verenigde Staten konden ineens gemakkelijk een hypotheek afsluiten tegen een hypotheekrente van 1%. De droom voor veel Amerikanen werd werkelijkheid. Echter stond deze rente maar voor een bepaalde periode vast. Veel huiseigenaren kwamen in de problemen, omdat zij veel te zware hypotheeklasten hadden, waaraan ze maandelijks niet meer konden voldoen. Ze hadden simpelweg veel te veel geld geleend via hypotheken met een variabele rente. Toen de rente na verloop van tijd weer steeg tot meer dan 5%, konden veel huizenbezitters de maandelijkse lasten niet meer opbrengen. Door de verwevenheid van onze wereldeconomie sloeg de hypotheekcrisis binnen no time over naar Europa. De beurskoersen denderde omlaag en de financiële markten droogden langzaam maar zeker op.

Banken. The City, het financiële district van Londen.

Banken konden niet meer voldoen aan hun financiële verplichtingen

Het werd voor bedrijven moeilijker om leningen af te sluiten en te investeren in nieuwe innovaties. Banken werden voorzichtiger met het verstrekken van hypotheken, waardoor de huizenmarkt nog verder onder druk kwam te staan en de huizenprijzen enorm daalden. Veel huizen kwamen onder water te staan, waarbij de hypotheekschuld veel groter is dan de verwachte verkoopprijs van de woningen. Hierdoor zagen veel huiseigenaren zich geconfronteerd met een flinke restschuld. Veel grote banken in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kwamen verder in de problemen en het consumentenvertrouwen daalde tot op een dieptepunt. Veel mensen besloten vervolgens om hun geld van de bank af te halen, waardoor veel banken zelf ook niet meer aan hun financiële verplichtingen konden voldoen.

Bankrun, Northern rock, mensen in de rij voor het opnemen van hun spaargeld

Bankruns

Deze “bankruns” hadden grote consequenties voor banken zoals de Britse bank Nothern Rock, die noodgedwongen moest worden genationaliseerd door de Britse overheid en ook de Nederlandse DSB Bank ging ten onder. De problemen bij Nothern Rock hadden direct grote gevolgen voor andere financiële instellingen zoals de Royal Bank of Scotland en Barclays. Voor de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers is er geen redden meer aan en ook deze vooraanstaande financiële instelling valt om. Het domino-effect dat inmiddels op de financiële markten is ontstaan is niet meer te stoppen. Ook in Ijsland hadden de banken moeite met het herfinancieren van vervallende leningen. De problemen op de financiële markten hadden grote gevolgen voor de Ijslandse economie en de op één na grootste bank Landsbanki moest door de overheid worden genationaliseerd.

Verbrand bankbiljet van 100 euro

Overnamestrijd en nationalisering van ABN-AMRO

In ons land woede voor de wereldwijde economische crisis een overnamestrijd rondom de ABN-AMRO bank. Een aantal buitenlandse financiële instellingen hadden interesse getoond voor de bank en voerden onderling een felle strijd, via juridische processen. Uiteindelijk werd ABN overgenomen door een bankentrio dat bestond uit de Royal Bank of Scotland, Fortis en Banco Santander. Echter kwamen ook deze banken door de economische crisis in zwaar weer terecht. De hypotheekcrisis werd een wereldwijde kredietcrisis, waarbij miljarden aan traditionele valuta verloren gingen. De Amerikaanse overheid, maar ook de overheden in Europese landen lanceerden vervolgens een aantal ingrijpende plannen, om te redden wat er te redden viel. Onze eigen overheid nationaliseerde een aantal financiële instellingen zoals de ABN-AMRO en SNS REAAL.

Bankier loopt over euro's

Graaicultuur

Veel crypto-liefhebbers vinden dat vooral bankiers voor een groot deel verantwoordelijk waren voor de economische crisis. De graaicultuur met de bonusregelingen en de verkoop van de meest ondeugdelijke financiële producten, hebben daar volgens hen flink aan bijgedragen. Ook de absurd hoge vergoedingen die banken hanteren voor hun financiële dienstverlening, valt bij veel mensen niet in goede aarde. De financiële malaise gaf de bankiers een nog slechtere reputatie, dan zij daarvoor al hadden. Echter zorgen banken wel voor een heleboel inkomsten en werkgelegenheid binnen de financiële sector. Zonder banken zouden deze banen verdwijnen, evenals de belastinginkomsten die werknemers van banken via hun salaris genereren.

ECB, Europese Centrale Bank, Euroteken

Belangrijke rol van centrale banken

De centrale banken hebben een belangrijke rol gespeeld bij het economisch herstel. Wanneer deze instellingen en de overheid niet zouden hebben ingegrepen met kapitaalinjecties, garanties op bankleningen, een depositogarantie van € 100.000 en de nationalisering van banken, dan is het nog maar zeer de vraag of de economie zich in hetzelfde tempo had kunnen herstellen. De economische crisis heeft ervoor gezorgd dat overheden anders zijn gaan nadenken, over hun specifieke taken binnen het financiële systeem. Het bewaken van de prijsstabiliteit en het bevorderen van de economische groei zijn nog steeds de belangrijkste taken van een centrale bank, maar de Europese Centrale Bank (ECB) en de Amerikaanse FED moeten in de toekomst beter kunnen inspringen op de risico’s van een afzwakkende wereldeconomie en de gevaren van handelsspanningen tussen landen. Een wereld zonder centrale financiële instellingen, waar de globale economie wordt aangezwengeld door crypto-valuta, is volgens veel sceptische politici en andere tegenstanders van cryptocurrency’s, geen goede ontwikkeling.

Afzetlint op plaats delict, criminaliteit, overheden zijn bang voor de negatieve aspecten van cryptocurrency's

Cryptocurrency’s faciliteren criminaliteit

Naast Jerome Powell van de Amerikaanse centrale bank heeft ook Donald Trump keiharde kritiek geuit op de plannen van Facebook, om de Libra coin volgend jaar op de markt te brengen. Volgens hem zijn cryptocurrency’s onbetrouwbaar en kunnen Bitcoin en altcoins nooit de plaats innemen van traditionele valuta. Facebook zegt dat de Libra gekoppeld kan worden aan fiatgeld en staatsobligaties, waardoor deze crypto-coin in de basis stabieler zal zijn dan bijvoorbeeld de grillige Bitcoin of Ethereum. Centrale banken en overheden vrezen de enorme schaal waarop het social media-bedrijf opereert. Wanneer een wereldwijd opererend en machtig bedrijf zoals Facebook ook nog eens zelf een digitaal monetair systeem kan opzetten, dan is dat uiteraard iets om heel goed in de gaten te houden. Volgens Trump wordt door cryptocurrency’s criminaliteit gefaciliteerd en kunnen de geldstromen niet meer worden gecontroleerd. Er kan dan een zeer ongewenste situatie ontstaan, waarbij overheden de grip op economische processen verliezen. Ook zou een goede regulering van crypto-coins vanwege de technische complexiteit niet goed mogelijk zijn.

Facebook, kubus

Een bedreiging voor de Chinese financiële markten en politieke stabiliteit

Volgens de Franse minister van Financiën Bruno Le Maire bestaat er zelfs het risico dat bedrijven zoals Facebook, op termijn weleens privéstaten zouden kunnen worden. En dat is volgens hem iets dat je linksom of rechtsom moet zien te voorkomen. Le Maire wil dan ook snel met de ministers van Financiën uit andere Europese landen om tafel gaan zitten, om over de introductie van de Libra te gaan praten. Ook vanuit China werd gereageerd op de crypto-plannen van Facebook. Ren Zhengfei de CEO van het Chinese bedrijf Huawei, dat gespecialiseerd is in het beheer van IT-infrastructuren, telecommunicatiediensten verleent en geavanceerde apparatuur voor telecommunicatie fabriceert, heeft het idee geopperd van een eigen digitale Chinese wereld-coin. Echter neemt de Chinese overheid steeds meer stelling tegen de ontwikkelingen in cryptoland. Volgens de Chinese overheid kunnen cryptocurrency’s uiteindelijk wel degelijk een serieus gevaar gaan vormen voor de Chinese economie. Doordat de Libra kan worden gekoppeld aan traditionele valuta (dus ook aan de Amerikaanse dollar) kan dat voor China grote gevolgen hebben. Niet alleen voor de Chinese financiële markten, maar zeer zeker ook in politiek opzicht.

Cryptocurrency's, Bitcoin, Ethereum, Ripple

Hoeveel crypto-coins zijn er momenteel?

Als Facebook het daadwerkelijk voor elkaar krijgt om de Libra te lanceren, dan zal de virtuele valuta worden toegevoegd aan een lange lijst coins. Een cryptocurrency wordt gedefinieerd als virtueel of digitaal geld in de vorm van “tokens” of crypto-coins. Toen de wereld in 2009 voor het eerst kennismaakte met de Bitcoin, de allereerste gedecentraliseerde P2P cryptocurrency, werd al snel duidelijk dat dergelijke nieuwe digitale valuta weleens zouden kunnen gaan zorgen, voor een revolutie binnen ons financiële stelsel. De gedachte van een financieel systeem zonder de betrokkenheid van een centrale autoriteit, deed dan ook al snel veel wenkbrauwen fronsen. Nu zo’n tien jaar later zijn er naast Bitcoin nog heel veel andere soorten crypto-coins ontwikkeld en staat de teller op dit ogenblik op meer dan 2000 verschillende digitale valuta, die worden uitgevoerd binnen een blockchain-infrastructuur. Bitcoin is momenteel de grootste (qua marktkapitalisatie) en zonder enige twijfel de bekendste, maar wordt op de voet gevolgd door coins zoals Ethereum, Ripple, Litecoin, Bitcoin Cash, Binance Coin, Tether en EOS.

Cryptocurrency

Gedecentraliseerde bedrijfsoplossingen

De meeste crypto-coins zijn per definitie min of meer zo ontworpen, dat ze niet onderhevig zijn aan de invloed van overheden of censuur. En met name dit aspect zorgt ervoor dat de ontwikkeling van cryptocurrency’s sterk onder vuur is komen te liggen bij overheden. En hoewel de werking van cryptocurrency’s van coin tot coin kan verschillen (ze kunnen worden uitgevoerd in verschillende typen blockchains), zijn de meeste virtuele valuta gebaseerd op de digitale infrastructuur van het bitcoin-netwerk, dat gebruikmaakt van Proof of Work (PoW). Deze PoW is het originele consensus algoritme dat wordt gebruikt voor het uitvoeren van de transacties. En hoewel veel crypto-coins zijn gebaseerd op het PoW-protocol proberen de nieuwe munten (de altcoins) blockchain-protocollen te ontwikkelen die beter, sneller en meer schaalbaar zijn. Onder andere Ethereum probeert een blockchain-ecosysteem te realiseren, waarbij de coins (Ether) eenvoudiger te creëren zijn, dan bij het mining-proces van Bitcoin. Vooral de cryptocurrency’s van Ethereum en Ripple worden op dit ogenblik steeds populairder en veel gebruikt bij de ontwikkeling van gedecentraliseerde bedrijfsoplossingen.

Transactie tussen twee personen, handelen in cryptocurrency's.

Transacties tegen lagere tarieven

De ontwikkeling van financiële diensten moet altijd gepaard gaan met strikte en heldere regels die altijd en overal toepasbaar zijn. Cryptocurrency’s zijn veel moeilijker te reguleren omdat de complexiteit van de achterliggende techniek enorm groot is. Veel mensen vinden dat virtuele valuta nooit zouden mogen worden gedistribueerd, zonder dat de coins daarbij worden ondersteund door alle centrale banken wereldwijd. Facebook denkt dat een coin zoals de Libra betalingen gemakkelijker kan maken en dat bij de transacties veel lagere tarieven kunnen worden gehanteerd. En dat gegeven kan natuurlijk snel bijdragen aan de populariteit van de coin.

Facebook, blauw silhouette van drie mensen

Libra wordt ondersteund door grote machtige bedrijven

De Libra’s kunnen worden bewaard in de calibra, een crypto-wallet die je met je smartphone kunt downloaden. Vervolgens kunnen alle houders van een Calibra-account transacties met Libra uitvoeren, naar alle andere gebruikers van een Calibra-wallet. Het feit dat Libra kan worden gekoppeld aan buitenlandse valuta, zou er voor moeten zorgen dat deze coin stabieler is dan Bitcoin of altcoins. Ook die stabiliteit kan bijdragen aan de adoptie van deze cryptocurrency op grote schaal. Facebook wordt bij het crypto-project ondersteund door een aantal van de grootste betalings- retail- en technologiebedrijven ter wereld, zoals Visa, Ebay, Vodafona, Lyft, iliad, PayPal, maar ook de populaire muziekaanbieder Spotify en boekingswebsite Booking.com zijn erbij betrokken. Daarnaast doen ook investeringsplatformen zoals bijvoorbeeld Trive Capital mee aan de totstandbrenging van de Libra.

Is de angst van overheden en banken ten aanzien van de Libra en andere crypto-coins terecht?

Facebook heeft op dit moment wereldwijd meer dan 2,4 miljard gebruikers. Dat betekent dat de Libra direct bij de lancering kan worden aangeboden aan gigantisch veel mensen. En juist dat gegeven boezemt bij veel overheden behoorlijk wat angst in. Dat die angst niet onterecht is lijkt me wel duidelijk. Wanneer 2,4 miljard mensen de Libra gaan gebruiken, dan heeft dat invloed op onze huidige globale economie. Een invloed die we zeer zeker niet moeten onderschatten. Een financiële disruptie die zijn weerga niet kent, kan het gevolg zijn. Banken zouden een deel van hun omzet kunnen kwijtraken, doordat een groot gedeelte van het betalingsverkeer door Facebook wordt overgenomen. Het is dan ook vrij logisch dat overheden bang zijn voor een massale adoptie van crypto-munten.

 

“Er zullen in de toekomst twee soorten burgers zijn: zij die de voorkeur geven aan gemak en zij die de voorkeur geven aan privacy.”

Niels Ole Finneman

 

Smartphone, inlogscherm Facebook

Facebook als bank?

Maar de grootste angst zit hem ongetwijfeld nog het meest in het feit dat Facebook door deze ontwikkeling steeds machtiger wordt en steeds meer informatie vergaart over zijn gebruikers. Facebook en andere social media-platformen hebben er langzaam maar zeker voor gezorgd dat onze privacy definitief aan verdwijnen is. En met privacy werkt het zo: je komt er pas achter wat privacy is, op het moment dat je het niet meer hebt. Uiteraard weet Facebook wie je vrienden zijn, waar je interesses liggen, waar je bent, wat voor werk je doet, hoe je je vrije tijd indeelt en welke voorkeuren je hebt. Maar straks is Facebook ook je bank. En het is nog maar zeer de vraag of we dat wel zouden moeten willen.

 

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op het gebied van de blockchaintechnologie? Meld je dan nu aan voor onze blogpost!

 

Meld je aan voor de blogpost!
Ik ga ermee akkoord dat mijn naam en e-mailadres worden gedeeld met Mailchimp.
Met de blogpost van Uitleg Blockchain blijf je automatisch op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen omtrent de blockchain technologie.
We hebben een hekel aan spam. Uw e-mailadres zal niet worden verkocht of gedeeld met anderen (afgezien van het marketing automation platform dat wij gebruiken voor onze e-maillijst).

Leave a Reply