Vormt de Libra een bedreiging voor traditionele valuta?

with Geen reacties

Dat overheden over het algemeen niet erg enthousiast zijn over de introductie van een Facebook-coin, werd al snel duidelijk toen het social media-platform en de Libra Association hun plannen aan de wereld presenteerden, om in 2020 een cryptocurrency te lanceren. Vooral binnen Europa is de houding ten aanzien van deze virtuele valuta over het algemeen niet erg positief. Met name politici in Frankrijk en Duitsland zien de Libra als een bedreiging voor ons traditionele financiële systeem. Met andere woorden: overheden zijn bang om de macht over het geld kwijt te raken. Maar zijn die zorgen nu eigenlijk wel terecht? Een paar weken geleden liet Facebook weten dat het bedrijf van plan is om een specifieke vergunning aan te vragen bij de Swiss Financial Market Supervisory Authority (FINMA) voor betalingen met cryptocurrency’s. Deze Zwitserse toezichthouder voor de financiële markten, werkt op dit ogenblik serieus aan crypto-licenties, voor de allereerste crypto-banken ter wereld. Zwitserland staat dan ook duidelijk anders tegenover een crypto-economie dan veel andere Europese landen.

Minder grillige cryptocurrency’s

De huidige traditionele betalingsmethoden in de westerse wereld voorzien over het algemeen in voor iedereen toegankelijke, veilige en efficiënte betalingsmethoden. Echter geldt dat voor veel andere gebieden in de wereld veel minder. Daar is vooral behoefte aan snellere, goedkopere en grensoverschrijdende betalingen. Nieuwe technologieën zoals de blockchain en cryptocurrency’s zouden daaraan kunnen bijdragen. Echter zijn veel van de huidige crypto-coins te volatiel en de koersen schommelen enorm. De ontwikkelaars van de zogenaamde “stablecoins” willen die volatiliteit verminderen. Deze stabiele varianten van cryptocurrency’s kunnen worden gekoppeld aan traditionele valuta en assets, waardoor de coins in veel gevallen minder grillig zullen zijn. De Libra is hier een voorbeeld van. Tot nu toe is het nog niet mogelijk geweest om deze stablecoins op grote schaal te testen in een echte omgeving. Wanneer Facebook de Libra zou lanceren dan kan er een wereldwijd betalingssysteem worden getest, dat volledig is gebaseerd op cryptocurrency-techniek.

Virtuele valuta.

Mensen beschermen tegen de uitwassen van cryptocurrency’s

Een veelgehoord argument tegen de blockchain en in het bijzonder tegen cryptocurrency’s, is dat het een zeer complexe technologie betreft. Een digitaal ecosysteem waar niet zomaar op kan worden ingegrepen als er dingen fout gaan. Daarnaast is de regulering van deze geavanceerde netwerken en de toepassingen die erop worden uitgevoerd bijzonder ingewikkeld. Wanneer dergelijke verfijnde technologieën worden gekoppeld aan een mondiaal financieel systeem, dan is dat niet zonder risico’s. Veel politici zijn dan ook van mening dat een verregaande regelgevende controle, de enige manier is om mensen te beschermen tegen de uitwassen van virtuele valuta.

De risico’s van parallelle valuta

Er zijn ook politici die niet per definitie tegen cryptocurrency’s zijn, maar wel vinden dat deze coins beheerd zouden moeten worden door onze centrale banken. Zo ook de Libra. De crypto-munten zouden in dat geval kunnen worden ondersteund door traditionele gelddeposito’s en kortlopende staatsobligaties, waardoor er een solide en stabiele virtuele valuta kan worden gecreëerd. Duitsland is zelfs van plan om de ontwikkeling van parallelle valuta aan zulke strenge wet- en regelgeving te onderwerpen dat het voor Facebook praktisch onmogelijk zal zijn, om de Libra ook echt op grote schaal in het land te gaan distribueren.

Duitse vlag

Duitsland laat twee gezichten zien

Hiermee laat Duitsland twee gezichten zien. Want aan de ene kant lobbyt de Duitse overheid voor een verregaande digitalisering van de economie en stimuleren zij de ontwikkeling en groei van nieuwe technologische innovaties. Maar aan de andere kant geven ze aan dat ze stevig weerstand zullen bieden, aan alle initiatieven die worden genomen om alternatieven te ontwikkelen voor de euro. Volgens Minister van Financiën Olaf Scholz is het voor de monetaire soevereiniteit te gevaarlijk, om valutabeheer en -distributie, over te laten aan particuliere bedrijven zoals Facebook.

Europa, Europees continent

Eén openbare cryptocurrency voor de hele Europese Unie

Duitsland staat niet alleen in zijn negatieve houding ten opzicht van parallelle digitale valuta. Ook Frankrijk verzet zich tegen een eventuele lancering van de Libra en benadrukt de risico’s voor de Europese financiële markten en de economie in het algemeen. Frankrijk ondersteunt wél het idee van één openbare cryptocurrency voor de gehele Europese Unie, die door de centrale banken kan worden gecontroleerd. De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire heeft het idee geopperd dat er in dat geval wellicht een “EuroCoin” zou moeten worden ontwikkeld, als concurrent voor de Libra. Van een lancering van de digitale munt op de Europese markt zoals die nu door de ontwikkelaars van de Libra wordt voorgesteld, zou in geen geval sprake kunnen zijn.

De Europese Centrale Bank in Frankfurt am Main. De afbeelding linkt naar de website van de ECB

Ontmoeting tussen vertegenwoordigers van Libra en het CPMI

Op maandag 16 september hebben vertegenwoordigers van de Libra-coin in Zwitserland een ontmoeting gehad met het Committee on Payments and Market Infrastructure (CPMI), waarbij 25 centrale banken en autoriteiten op monetair vlak zich hebben aangesloten. In dit comité zijn ook de Europese Centrale Bank (ECB), de Federal Reserve Bank of New York, de Bank of England en de Deutsche Bundesbank vertegenwoordigd. Tijdens deze ontmoeting in Basel stonden de moeilijkheden ten aanzien van de regulering van crypto-valuta en in het bijzonder de Libra centraal. Ook werd er niet voorbij gegaan aan de risico’s van het project. Het CPMI is een onderdeel van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB/BIS). De BIB waarschuwde er tijdens de ontmoeting voor dat grote machtige multinationale ondernemingen zoals onder andere Facebook, Microsoft, Apple, Google, Amazon en Alibaba, nieuwe risico’s kunnen opleveren voor de gehele bankensector.

De lat voor wettelijke goedkeuring moet zeer hoog worden gelegd

Ook Benoît Cœuré, de voorzitter tijdens de ontmoeting in Zwitserland en directeur bij de ECB, heeft weinig vertrouwen in cryptocurrency’s zoals de Libra. Volgens hem moet er heel goed naar deze virtuele valuta worden gekeken en moet de lat voor wettelijke goedkeuring zeer hoog worden gelegd. Aan de andere kant is hij van mening dat de plotselinge aankondiging van de Libra wel weer heeft geleid tot nieuwe inzichten, over hoe de bestaande traditionele betalingsmogelijkheden in de toekomst kunnen worden verbeterd.

Wetboeken

Doorgronden van de Libra

Francois Villeroy van de Europese Centrale Bank liet weten dat de Libra – mocht de crypto-coin ondanks alle tegenstand toch op de Europese markt worden toegelaten – te maken krijgt met een zeer strenge regulering. Wanneer de Libra actief is in landen zonder dat daar een bankvergunning voor is verleent, dan zullen de activiteiten in de desbetreffende landen als illegaal worden bestempeld. Algemeen directeur van de Bank voor Internationale Betalingen Agustín Carstens was overwegend positiever over de Libra en hamerde op het belang van eensgezindheid op het gebied van de wet- en regelgeving. Hij gaf eerder al aan dat een internationale goed gecoördineerde regulering van cryptocurrency’s, noodzakelijk is om projecten zoals de Libra goed te kunnen doorgronden.

De Libra Association. Bedrijven die de ontwikkeling van de Libra ondersteunen.

Zorgen over de opzet en structuur van de Libra

De animo onder bedrijven die de Libra vanaf het begin af aan hebben ondersteund, is de afgelopen weken sterk afgenomen. Een aantal bedrijven dat zich had aangesloten bij de Libra Association overweegt inmiddels om zich terug te trekken uit het crypto-project. Onder andere het online betaalsysteem PayPal is bezorgd over de opzet en structuur van de Libra-coin. Volgens het bedrijf zal de cryptocurrency niet echt geschikt zijn om te gaan fungeren als wereldwijd betaalmiddel. Daarnaast worden ook de weerstand vanuit de politiek en de strenge regulering als een te groot struikelblok gezien.

Euro's, valuta

Een betalingsnetwerk dat bovenop traditionele valuta kan draaien

David Marcus, de CEO van Calibra (het dochterbedrijf van Facebook dat de crypto-wallet voor de Libra ontwikkelt) twitterde afgelopen maandag dat hij uitkijkt naar de toekomst van het project en geeft in zijn tweets aan dat hij nauw wil samenwerken met de centrale banken, wetgevers en toezichthouders, om de struikelblokken ten aanzien van Libra’s ontwerp en structuur gezamenlijk aan te pakken. Marcus liet eerder al weten dat de Libra niet moet worden gezien als een bedreiging van het traditionele soevereine monetaire beleid, maar juist als een aanvulling erop. Er wordt volgens hem gebouwd aan een beter betalingsnetwerk, dat bovenop de bestaande traditionele valuta kan draaien.

Bord verboden toegang

 

Kan de Libra überhaupt wel worden verboden?

Dat zal de toekomst uitwijzen. Ondanks de weerstand vanuit de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk, Japan, India, China en Zuid-Korea tegen de Libra, zijn er ook behoorlijk wat landen die een iets positievere kijk hebben op cryptocurrency’s. Onder andere de Russische minister van Financiën Alexei Moiseev heeft aangegeven dat het land niet van plan is, om voor de Libra een aparte regelgeving te maken. Volgens hem wordt er gewerkt aan één wet- en regelgeving voor alle virtuele valuta. Wellicht zal de Libra in bepaalde landen worden toegelaten onder verschillende voorwaarden en in ieder land weer aan andere wet- en regelgeving moeten voldoen. Uiteraard maakt dat de wereldwijde distributie van één globale cryptocurrency het er niet gemakkelijker op.

Rode Plein, Moskou

Rusland kent maar weinig Facebookgebruikers

De russen staan duidelijk heel anders tegenover de Libra (en een crypto-economie in het algemeen) dan de VS en veel landen in Europa. Moiseev zegt dat niemand de Facebook-coin ook maar een strobreed in de weg zal leggen. Het lijkt er dan ook sterk op dat Rusland de Libra hetzelfde zal gaan behandelen als Bitcoin en Ethereum. De Russische overheid werkt momenteel aan wet- en regelgeving voor cryptocurrency’s en cryptohandelsbeurzen, maar alle berekeningen zullen volgens Moiseev altijd moeten worden uitgevoerd met de Russische roebel. Van de 60 miljoen Russen maakt maar ruim 6 miljoen van hen gebruik van Facebook. De meeste Russen maken gebruik van de social media platforms VK (voormalig VKontakte), OK.ru, en Moi Mir. De potentiële markt voor de Libra in het voormalige Oostblokland is dan ook een stuk kleiner, dan bij ons in Europa en de Verenigde Staten.

Blockchainnetwerk

 

Jonge mensen zoeken naar alternatieven voor het traditionele bankensysteem

Of de Libra inderdaad een marktverstorend effect zal hebben op de Europese en andere financiële markten valt moeilijk te voorspellen. De bankencrisis en de manier waarop banken (nog steeds) opereren heeft ervoor gezorgd, dat vooral jonge mensen op zoek zijn naar alternatieven voor het reguliere traditionele bankensysteem. Yves Mersch van de Centrale Bank van Luxemburg denkt dat de Libra een negatieve invloed zal hebben op de mogelijkheden van de ECB, om een solide monetair beleid te voeren. De invloed die de ECB heeft op de euro zou na verloop van tijd zelfs sterk kunnen verzwakken. Hij waarschuwt de regeringen van andere landen dan ook om vooral niet al te enthousiast te worden, van de in zijn ogen “verraderlijke beloften” die Facebook doet.

Traditionele valuta, Euro, Britse pond, Amerikaanse dollar

Potentie als reservevaluta

Volgens Mark Carney van de Bank of England heeft een cryptocurrency zoals de Libra, zelfs de potentie om de Amerikaanse dollar in te halen als ’s werelds reservemunt. Carney geeft daarbij aan dat we niet moeten vergeten dat dezelfde mensen die nu de Libra presenteren, ook dezelfde mensen zijn die zich nog niet zo lang geleden moesten verantwoorden voor het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement, in verband met het privacyschandaal bij Cambridge Analytica. Ook Margarita Delgado van de Spaanse centrale bank denkt dat de Libra een destabiliserend element zou kunnen gaan vormen voor de Europese economie. Ze pleit daarom voor een gecoördineerde internationale actie, om deze ontwikkeling onder controle te houden. Volgens haar is het belangrijk om de Facebook-coin van het begin af aan te onderwerpen aan veeleisende wettelijke bepalingen, toezichtstandaarden en privacyregels. Hiermee staat Delgado op een lijn met José María Roldán, de president van de Spaanse bankenvereniging (AEB) die eerder al aangaf dat de Libra vanuit verschillende perspectieven interessant is, maar dat de coin op termijn wel degelijk een bedreiging zou kunnen vormen voor de Spaanse soevereiniteit.

Chinees straatbeeld

Wat vindt China van de Libra?

China ziet de Libra vooral als een bedreiging voor zijn eigen munteenheid, die door de centrale People’s Bank of China wordt uitgegeven. Daarom is het drukst bevolkte land ter wereld van plan om zelf een eigen cryptocurrency te ontwikkelen, die door de eigen centrale bank kan worden uitgegeven en kan concurreren met de Libra. Volgens Wang Xin, directeur van de Chinese centrale bank zal een private crypto-munt zoals de Facebook-coin nooit in het Aziatische land worden toegelaten. De risico’s voor het Chinese monetaire beleid en de financiële stabiliteit van de Chinese economie, zijn simpelweg te groot. Daarbij komt ook nog eens het feit dat de Amerikaanse dollar wellicht een grote rol zou kunnen gaan spelen bij het ondersteunen van de Libra. Een dergelijke situatie kan grote economische en financiële gevolgen hebben voor de wereld, maar houdt ook risico’s in voor de internationale politieke verhoudingen en handelsbetrekkingen.

China, smartphone

Cyber-soevereiniteit

Ongeveer 60 procent van alle Chinezen maakt gebruik van internet (cijfers uit 2018). Social mediaplatformen spelen er een grote rol. Een van de meestgebruikte platformen is WeChat (Weixin) dat kan worden gebruikt voor de alledaagse communicatie, het delen van foto’s en video’s, gaming, shopping, dating en financiële diensten. WeChat heeft om en nabij de 350 miljoen maandelijkse actieve gebruikers in China zelf en nog eens 100 miljoen gebruikers buiten China. Andere populaire platformen zijn Youku (500 miljoen gebruikers), Sina Weibo (445 miljoen gebruikers), Douban (meer dan 200 miljoen gebruikers) en Renren (ruim 257 miljoen gebruikers). Het aantal Facebook-gebruikers in China ligt rond de 2.9 miljoen en dat is nog geen 0,3 procent van de gehele Chinese bevolking. De invloed van Facebook in het Aziatische land is dan ook vrij beperkt. Daarbij komt ook nog eens dat Facebook is onderworpen aan een verregaande mate van censuur of zoals China het zelf noemt: “Cyber-soevereiniteit“.

Hamburger, Big Mac

De Mac-coin en de Star-coin?

Gustavo Franco, voormalig directeur van de Braziliaanse centrale bank was vol lof over de plannen van Facebook. In eerdere interviews had de econoom al laten weten een zeer groot voorstander te zijn van de Bitcoin en de opkomst van alternatieve cryptocurrency’s. Zijn enthousiasme reikt zelf zo ver dat hij voorstelt dat grote bedrijven zoals Starbucks en McDonalds zouden moeten overwegen, om zelf allemaal hun eigen virtuele valuta te ontwikkelen. Hij geeft aan dat als Bitcoin een multinational zou zijn, het momenteel een waarde zou vertegenwoordigen van meer dan 175 miljard dollar. Franco ziet de plannen met de Libra als een goede manier om snel allerlei nieuwe betalingsvormen te creëren, die overal ter wereld kunnen worden toegepast. Volgens hem zou McDonalds bijvoorbeeld kunnen werken aan een “Mac-coin” en een bedrijf zoals Starbucks zou de “star-coin” kunnen ontwikkelen.

Australisch continent, Australische vlag.

Een digitale economie zonder contanten, zonder bankpassen en zonder banken

Banken zijn vooral bang dat het traditionele bancaire systeem door de opkomst van blockchaintechnologie en cryptocurrency’s snel zal worden gezien als een verouderde financiële structuur en handelswijze. Zeker in een wereld waarin internationale betalingen steeds sneller, goedkoper en eenvoudiger kunnen worden uitgevoerd. Anthony Healy van de National Australia Bank (NAB) één van de vier grote banken van Australië, ziet de Libra an sich niet als een bedreiging voor het bankwezen – het is immers niet de eerste cryptocurrency die wordt ontwikkeld voor het uitvoeren van internationale betalingen – maar vreest vooral het enorme bereik van Facebook’s social mediaplatform.

Smartphone, inlogscherm Facebook

Geen banken betrokken bij de Libra Association

Een platform met miljarden gebruikers wereldwijd vormt volgens de NAB zonder enige twijfel, wél een zeer grote bedreiging voor de wereldwijde bancaire sector. En die bedreiging wordt ook nog eens versterkt door het gegeven dat Facebook niet één bank betrokken heeft bij het samenstellen van de Libra Association. De NAB is vooral bezorgd over het feit dat Facebook met zijn platform een parallel financieel ecosysteem kan ontwikkelen, waarbinnen gebruikers op een geheel andere manier geld kunnen gaan uitgeven. Er zou volgens Healy uiteindelijk zelfs een digitale economie kunnen worden gevormd zonder contanten, zonder bankpassen en zonder banken.

Sydney Opera House

Gebruikelijke standaarden voor betalingen en bankieren

Philip Lowe van de Australische centrale bank (RBA) acht de kans dat de Libra op korte termijn kan worden geïmplementeerd erg klein. Er zitten volgens hem nog te veel haken en ogen aan het project. In een toespraak tijdens het Committee for Economic Development of Australia (CEDA) zei hij dat we ongetwijfeld een paar jaar verder zijn, voordat de belemmeringen op het gebied van de wet- en regelgeving ten aanzien van de Libra, kunnen worden weggenomen. Zolang de regulering van de coin niet goed kan worden gestroomlijnd is de kans erg klein dat Facebook zijn plannen kan uitvoeren. Facebook zal altijd exact moeten voldoen aan de gebruikelijke standaarden voor betalingen en bankieren, zoals die gelden voor alle andere financieel dienstverleners.

Australische dollar. De valuta van Australië.

Experts op het gebied van compliance

Het social mediaplatform heeft de afgelopen maanden min of meer in het geheim samengewerkt met blockchain-specialisten, maar het is onduidelijk of hier ook experts op het gebied van compliance bij betrokken waren. Volgens econoom Lowe heeft de huidige fascinatie van sommige mensen voor cryptocurrency’s meer te maken met een speculatieve bevlieging, dan met een efficiënte manier voor elektronische betalingen. Australië beschikt over een prima bankenbetalingssysteem waarmee iedereen binnen enkele seconden betalingen kan uitvoeren via zijn smartphone. Lowe denkt dan ook dat er Down Under weinig behoefte zal zijn aan een cryptocurrency zoals de Libra.

Libra, Facebook, smartphone

Een volledig virtuele wereld

Ook de Japanse autoriteiten onderzoeken de eventuele impact van de Libra op het monetaire beleid en de financiële stabiliteit in het land van de rijzende zon. Onder andere de Bank van Japan, het Japanse Ministerie van Financiën en de Financial Service Agency, gaan kijken wat de consequenties kunnen zijn van zo’n grootschalig crypto-project op de Japanse wet- en regelgeving, de belastingheffingen en het nationale en internationale betalingsverkeer. De Japanse centrale bank ziet de Libra in een aantal opzichten als een bedreiging voor het financiële systeem. De Libra verplaatst het geld namelijk naar een volledig virtuele wereld en daarmee is deze cryptocurrency compleet anders dan andere digitale betalingsvormen. Facebook is van plan om de prijs van zijn cryptocurrency te koppelen aan verschillende assets en traditionele valuta, zoals de Amerikaanse dollar en de euro. Hierdoor zou de social media-gigant willen voorkomen dat individuele landen invloed kunnen uitoefenen op de digitale munt.

Japan

Fysieke assets die de Libra ondersteunen

Haruhiko Kuroda van de Japanse centrale bank waarschuwt om de ontwikkelingen rondom de Libra goed in de gaten te houden. Wanneer gebruikers de Libra in de toekomst aanschaffen, dan zullen die fondsen worden gebruikt voor de aankoop van fysieke assets, die de virtuele valuta ondersteunen (de Libra Reserve). Toen de Libra werd gepresenteerd, werd de Libra Reserve in de whitepaper omschreven als:

“Een verzameling van laag-volatiele activa, zoals bankdeposits, kortlopende staatsobligaties in valuta van stabiele en gerenommeerde banken.”

Dat zou dus kunnen betekenen dat wanneer een rekeninghouder bij een kleinere Japanse regionale bank geld zou opnemen en daarmee Libra zou aanschaffen, de Japanse bank geen enkele garantie heeft dat de exploitanten van de cryptocurrency, de reservefondsen op een later ogenblik weer opnieuw bij dezelfde bank storten.

Koers. grafiek.

Koersschommelingen in combinatie met de uitstroom van deposito’s

Een dergelijke situatie zou kunnen leiden tot een stand van zaken waarbij deposito’s naar de grote en machtige banken van Japan stromen. Wanneer de Libra de vraag naar kortlopende overheidseffecten (die de traditionele banken prefereren als onderpand voor hun hoge liquiditeit) zou stimuleren, dan zou de rente weleens een onverwachte duikvlucht kunnen nemen. Deze wilde koersschommelingen, in combinatie met de uitstroom van deposito’s van Japanse regionale banken, kunnen de stabiliteit van het financiële systeem in het Aziatische land volgens Kuroda wel degelijk schaden.

Afrika, het Afrikaanse continent.

In veel Afrikaanse landen is het gebruik van cryptocurrency’s verboden

Een aantal Afrikaanse overheden staat zeer wantrouwend tegenover cryptocurrency’s zoals de Bitcoin. Landen zoals Zimbabwe, Nigeria, Ethiopië en Kenia hebben het gebruik van crypto-coins zelfs op een of andere manier aan banden gelegd of helemaal verboden. Met name beleidsmakers in Zimbabwe vinden dat virtuele valuta te grote veiligheidsrisico’s met zich meedragen. De cryptocurrency’s zouden ongewild ongewenste activiteiten mogelijk maken, zoals het witwassen van geld en het financieren van terroristische Afrikaanse groeperingen. Daarnaast zou ook het innen van belastinggelden voor veel landen op het Afrikaanse continent te ingewikkeld worden en vormen ook de crypto-hackers een reëel gevaar.

Afrikaanse markt

Contant geld binnen een informele economie

Aan de andere kant zijn er ook steeds meer Afrikaanse landen die wel positief staan tegenover een crypto-economie. Dat komt voor een deel omdat veel Afrikanen denken dat cryptocurrency’s juist een wapen in de strijd kunnen zijn, tegen corruptie binnen het Afrikaanse bedrijfsleven en de overheid. Veel landen op het Afrikaanse continent kampen met een zwakke nationale valuta, waardoor veel mensen open staan voor een alternatief financieel systeem. In de sub-Sahara (de landen ten zuiden van de Sahara) zijn ongeveer 350 miljoen volwassenen die niet beschikken over een bankrekening en dat is zo’n 17% van de wereldbevolking. Uiteraard komt dat doordat de meeste van deze mensen een zeer laag inkomen hebben en de hoge vergoedingen die de banken vragen voor hun financiële dienstverlening, gewoonweg niet kunnen betalen. Dit wordt nog eens versterkt door de hoge werkloosheid, waardoor veel mensen hun brood moeten verdienen op een “informele” manier. En binnen deze informele economie speelt contant geld de hoofdrol.

Een drukke straat in Ghana

Bank-faillissementen en geldontwaarding

Veel Afrikanen hebben geen vertrouwen in financiële instellingen. Vooral in landen zoals Zimbabwe, dat een lange geschiedenis kent van bank-faillissementen en geldontwaarding, is dat het geval. Daarbij komt ook nog eens dat veel mensen in landen met een grote moslimbevolking zoals bijvoorbeeld Nigeria, Soedan, Tsjaad, Mali, Mauritanië, Benin en Burkina Faso geen gebruikmaken van de reguliere financiële dienstverlening, omdat dit niet strookt met hun religieuze opvattingen.

Senegalese vissers

Waarom worden cryptocurrency’s gezien als gunstig voor “The Unbanked”?

Crypto-coins worden vaak gezien als gunstig voor mensen in de derdewereldlanden in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Virtuele valuta zoals de Libra kunnen een positief effect hebben op consumenten en bedrijven in economieën die last hebben van een hoge inflatie, hoge rentetarieven en onstabiele wisselkoersen op de financiële markten. Cryptocurrency’s worden vooral gezien als oplossing voor veel problemen in ontwikkelingslanden, omdat blockchaintechnologie financiële transacties beter kan beschermen en de privacy van mensen beter kan waarborgen. “The Unbanked” zijn mensen die niet de beschikking hebben over een bankrekening, waardoor zij niet kunnen deelnemen aan het normale alledaagse betalingsverkeer. Hierdoor zijn zij vaak genoodzaakt om gebruik te maken van alternatieve financiële dienstverlening.

Verenigde Staten, Vrijheidsbeeld

55 miljoen Unbanked in de Verenigde Staten

Deze alternatieve dienstverlening is vaak minder veilig dan de dienstverlening bij reguliere banken en daardoor vallen “The Unbanked” vaak ten prooi aan criminele activiteiten, zoals bijvoorbeeld cybercrime. Er zijn niet alleen mensen zonder bankrekening in ontwikkelingsgebieden, maar ook in de Verenigde Staten zouden er op dit ogenblik (2019) zo’n 55 miljoen Unbanked of “Underbanked” mensen rondlopen. Dit is ongeveer 22% van alle Amerikaanse huishoudens. De Underbanked zijn mensen die wél beschikken over een bankrekening, maar geen gebruik kunnen maken van diensten en financiële producten, zoals creditcards en leningen voor bijvoorbeeld het afsluiten van een hypotheek.

Creditcards in een pasjeshouder

Immigranten zonder bankrekening

Veel van de Unbanked of Underbanked in de Verenigde Staten zijn immigranten met lage inkomens en beschikken niet over het minimum bedrag dat nodig is, om een bankrekening bij een gewone retailbank te openen. Echter bestaat de meerderheid van de Unbanked of Underbanked uit mensen die in de Verenigde Staten geboren zijn. Voor sommige mensen is het gebrek aan een bankrekening een bewuste keuze. Zij hebben in het verleden wel een bankrekening gehad bij een reguliere bank, maar hebben er om een of andere reden voor gekozen, om alleen nog maar gebruik te maken van andersoortige financiële dienstverlening.

Bank en bankiers

Grote financieel dienstverleners zijn niet geïnteresseerd in The Unbanked

Wereldwijd zijn er zo ongeveer 1.7 miljard mensen zonder bankrekening. Volgens financieel experts zouden globale cryptocurrency’s zoals de Libra ervoor kunnen zorgen dat alledaagse financiële producten, ook voor deze mensen bereikbaar worden. Volgens Facebook is het de bedoeling dat de digitale munt een globale betalingsmogelijkheid biedt, die overal ter wereld gebruikt kan worden. Critici van de Libra zeggen op hun beurt weer dat een aantal leden van de Libra Association, zoals de financieel dienstverleners PayPal , Mastercard, Stripe en Visa, helemaal niet geïnteresseerd zijn in het helpen van de Unbanked. Zij vinden dat als deze bedrijven daadwerkelijk waren begaan met mensen zonder bankrekening, zij allang producten zouden hebben ontwikkeld, die ook hen toegang geeft tot de reguliere financiële dienstverlening.

Centralised, decentralised, distributed.

 

Is de Libra eigenlijk wel een decentrale virtuele valuta?

Volgens velen wordt de Libra allesbehalve een gedecentraliseerd financieel systeem. De kans dat deze coin al onze data en privacygevoelige informatie nog verder centraliseert en uitbuit is erg groot. Facebook is waarschijnlijk alleen maar geïnteresseerd in hoe al deze informatie nog efficiënter kan worden gebruikt, om nog gerichter gepersonaliseerde advertenties te tonen. Ook zoekt het bedrijf continu naar nieuwe manieren om het bestedingspatroon van consumenten en andere gedragspatronen nog beter in kaart te kunnen brengen. Het verhandelen van privégegevens aan de hoogste bieder heeft daarbij prioriteit. Niet het helpen van de mensen zonder bankrekening.

Smartphone, money, dollars

Mobile money is een populaire betalingsmethode in Afrika

Libra is wellicht een prachtig idee wanneer je als doel hebt om nog meer gegevens van mensen te verzamelen, om nog meer geld te kunnen verdienen en wereldwijd nog meer macht te kunnen genereren. Maar wanneer je niet over een bankrekening beschikt, dan is het waarschijnlijk vele malen verstandiger om gebruik te maken van andere mogelijkheden, zoals een app voor mobiele betalingen. Deze apps worden meestal ondersteund door overheden, zijn vaak internationaal gereguleerd en respecteren de privacy van gebruikers over het algemeen beter dan dat Facebook dat doet. Vooral in Afrika wordt veel gebruikgemaakt van “mobile money” een mobiel betalingssysteem waarbij de accounts zijn ondergebracht bij de mobiele provider. De omzetting van contant geld in elektronische waarde en andersom, gebeurt pas bij de echte fysieke winkels. Alle transacties worden geautoriseerd en opgeslagen in real-time door middel van SMS. Naar verluidt heeft Mark Zuckerberg zich in Kenia laten inspireren door de manier waarop de Afrikanen mobile money in het dagelijkse leven gebruiken.

Vlag van India

India is geen fan van cryptocurrency’s

Hoewel nog niet precies duidelijk is op welke manier de Libra precies zal worden vormgegeven en hoe (en of) de coin uiteindelijk zal worden gedistribueerd, is ook een land als India (de derde economie van Azië) sceptisch. De kans dat de Libra daar wordt toegelaten is vooralsnog erg klein. De staatssecretaris van Economische Zaken Subhash Garg geeft aan dat zowel de Indiase overheid als de Indiase centrale bank, sterke beperkingen hebben opgelegd op het handelen in alle virtuele valuta. De huidige financiële wetgeving in India laat het niet toe, dat banken digitale assets op een blockchainnetwerk uitvoeren. Wellicht zal het voor Facebook onmogelijk worden om de Libra in het land te introduceren. Het aanbieden van bepaalde financiële diensten zoals het bijhouden van rekeningen, het registreren, verhandelen, afwikkelen en clearen van assets door middel van gedistribueerde grootboektechnologie is niet toegestaan. Ook het verstrekken van leningen tegen cryptocurrency’s is verboden.

Straat in India

Beter reguleren dan volledig verbieden

Ondanks de weerstand vanuit de Indiase bevolking tegen de beperkingen op het gebruik van virtuele valuta, lijkt de overheid vooralsnog standvastig in haar besluit om de coins in de ban te doen. India is een van de snelst groeiende economieën ter wereld en is een van de meest voortvarende landen als het gaat om technologische innovaties. Technologiebedrijven hebben niet alleen gezorgd voor een snelle economische groei en veel banen gecreëerd, maar hebben ook een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van het Indiase onderwijs en de gezondheidszorg. Wanneer India negatief blijft staan ten opzichte van cryptocurrency’s, dan zou dat weleens slecht kunnen uitpakken voor de Indiase economie. Het land zou er dan wellicht ook beter aan doen om te kijken hoe virtuele valuta op een degelijke manier kunnen worden gereguleerd, in plaats van ze volledig te verbieden.

Moskee

De Libra en de Islamitische wereld

In het Midden-Oosten worden er op dit moment pilots opgezet, die zich onder andere richten op toepassingen voor de gezondheidszorg. Vooral in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) wordt veel met blockchaintechnologie geëxperimenteerd. Het Ministerie van Volksgezondheid (MOHAP) in de VAE heeft een gedecentraliseerd grootboek opgezet voor het opslaan en delen van medische gegevens, om de veiligheid van datadistributie en data-integriteit beter te kunnen waarborgen. Hierdoor kan de uitwisseling van patiënteninformatie tussen artsen, apotheken en andere belanghebbenden efficiënter plaatsvinden. Een brede maatschappelijke adoptie van cryptocurrency’s in de Islamitische wereld zal voor een groot deel afhangen, van de mate waarin de virtuele valuta compliant zijn met de Sharia, de Islamitische wetgeving.

Vrouw in Boerka

Crypto-coins die Sharia-compliant zijn

Op dit ogenblik zijn er drie grote crypto-coins die aan de Sharia-wetgeving voldoen: Lumens (XLM), OneGramCoin (OGC) en een stable-coin die is ontwikkeld door fintech-bedrijf X8 AG. Deze laatste crypto-munt is goedgekeurd en gecertificeerd door het Shariyah Review Bureau (SRB), dat onder de hoede van de Centrale Bank van Bahrain (CBB) opereert. Wanneer de Libra niet voldoet aan de Islamitische wetgeving, dan zal de coin in de Arabische wereld maar weinig kans van slagen hebben. Echter zijn er in de Golfregio ook veel mensen die positiever aankijken tegen de opkomst van virtuele valuta. Volgens sommige Islamitische wetsgeleerden is de handel in cryptocurrency’s eigenlijk precies hetzelfde als het overdragen van rechten. En rechtsoverdracht is volgens de Sharia legitiem. X8 AG is van plan om zijn digitale stable-coin verder uit te breiden in de Islamitische wereld. Volgens Francesca Greco, CEO van X8, is de coin gebaseerd op de technologie achter Ethereum en kan hij net zoals de Libra worden ondersteund door een aantal traditionele valuta en andere assets zoals bijvoorbeeld goud.

Beurskoers, grafiek

Echte economische activiteit of ordinaire speculatie?

Greco denkt dat juist het Midden-Oosten zich zeer goed leent voor crypto-assets. Veel bedrijven in deze regio willen namelijk graag fungeren als knooppunt voor fintech en hebben daarvoor inmiddels ook een aantrekkelijke omgeving gecreëerd. X8 AG is van plan om een cryptohandelsbeurs te lanceren, die volledig in lijn is met de Sharia. En gezien de verschillende opvattingen binnen de Islamitische wereld, over wat wel en wat niet Sharia-compliant is, zal ook dat nog niet gemakkelijk zijn. Want het onderscheid tussen wat echte economische activiteit is en wat gewoon ordinaire speculatie, is met virtuele valuta nog maar moeilijk te maken.

Het Burj al Arab Hotel in Dubai

Dubai wil de eerste stad worden die volledig wordt aangedreven door blockchaintechnologie

De Verenigde Arabische Emiraten is een van de weinige Arabische landen die heeft aangegeven dat ze echt werk willen gaan maken van blockchaintechnologie. Dubai heeft inmiddels een blockchain-strategie ontwikkeld die voornamelijk is toegespitst op stadsbeheer en de integratie van cryptocurrency’s. Sterker nog, Dubai heeft de ambitie om de allereerste stad ter wereld te worden, die volledig wordt aangedreven door blockchaintechnologie. Hierbij zal Dubai worden ondersteund door de overheid. Of hierbij een rol van betekenis zal zijn weggelegd voor de Libra valt te betwijfelen.

Mensen op een plein in het centrum van Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten

Onderscheid tussen blockchaintoepassingen en fintech

In de meeste Arabische landen heeft men een sterke voorkeur voor het betalen met contant geld. Daarnaast wordt er ook veelvuldig gebruikgemaakt van goud dat wordt verruild tegen goederen en diensten. Zelfs als de Libra in de Verenigde Arabische Emiraten zou worden geadopteerd, dan heb je een grote kans dat de coin er helemaal niet breed gedragen wordt. De Libra zou wellicht een bedreiging kunnen gaan vormen voor betalingen met de dollar, maar de kans dat de Facebook-coin de plaats inneemt van de VAE-dirham lijkt een stuk minder voor de hand liggend. Binnen de Islamitische wereld wordt door de meeste landen een stikt onderscheidt gemaakt tussen blockchaintoepassingen en fintech. Landen zoals Jordanië, Koeweit, Libanon, Egypte en Saudi-Arabië zien wél mogelijkheden voor het gebruik van blockchainnetwerken, maar staan afwijzend tegenover alternatieve betalingsmogelijkheden met cryptocurrency’s. Het ziet er voor de Libra in de Verenigde Arabische Emiraten dan ook een stuk rooskleuriger uit, dan in de omringende landen.

Facebook homepage

Intensieve samenwerking met overheden en financieel toezichthouders wereldwijd

In een interview met de Nikkei Asian Review heeft Mark Zuckerberg toegegeven dat Facebook veel te weinig heeft gedaan om te privacy van zijn gebruikers te beschermen. Ook gaf hij toe dat er bij lange na niet genoeg is gedaan om beïnvloeding van de presidentsverkiezingen in 2016 te voorkomen. Zuckerberg begrijpt de zorgen ten aanzien van de plannen met de Libra en wil daarom intensief samenwerken met overheden en financieel toezichthouders wereldwijd. De introductie van Libra moet volgens de CEO van Facebook op een zeer zorgvuldige manier gebeuren, zodat er uiteindelijk een sterke globale stabiele crypto-coin kan worden gelanceerd, die compliant is met de wet- en regelgeving in de landen waar de munt wordt gebruikt.

Zonder vertrouwen, geen Libra

Zuckerberg ziet de Libra vooral als een manier om mensen in opkomende economieën te helpen, zodat ze kunnen deelnemen aan het financiële systeem. Hij vindt dat overheden de virtuele valuta dan ook niet moeten zien als een bedreiging voor traditionele economische processen (en de Amerikaanse dollar). De libra moet volgens hem vooral worden gezien als een nieuwe kans voor een hele generatie wereldwijd, om te kunnen profiteren van een eerlijke financiële digitale infrastructuur, waarbij iedereen ongeacht afkomst of locatie kan opklimmen op de sociaal-economische ladder. Maar voordat de Libra het levenslicht ziet, zal de cryptocurrency het vertrouwen moeten krijgen van de Amerikaanse overheid. En dat vertrouwen lijkt op dit moment nog erg ver te zoeken.

 

Bronnen:

Der Spiegel: Bundesregierung will Facebooks Libra nicht zulassen, Marcel Rosenbach

Euobserver.com: Germany adopts blockchain strategy and says no to Libra, Elena Sánchez Nicolás

Reuter.com: France, Germany blast  Facebook’s Libra, back public cryptocurrency,Francesco Guarascio

Forbes: The Real Threat from Facebook’s Libra Coin, Frances coppola

Bloomberg.com: ECB’s Coeure Says Libra-Like Stablecoins Could Challenge Dollar, Piotr Skolimowski

Financial Times: Central bank plans to create digital currencies receive backing

Quartz: Facebook’s Libra is spurring central banks’ interest in issuing cryptocurrency, Ephrat Livni

Interfax.ru: Er is geen afzonderlijke regeling voor Facebook-cryptocurrency in Rusland

Cointelegraph: Russia Will Not Introcuce Separate Regulation For Facebook’s Libra, Ana Alexandre

ABC Economía: De Spaanse Centrale Bank waarschuwt voor de cryptocurrency van Facebook: “Het kan de economie destabiliseren”, Laura Montero Carretero

Nikkei Asian Review: Zuckerberg wants Facebook to look before it leaps, Keiichi Murayama

Tellerreport.com: Why are authorities worried about the landing of Facebook and Google in banking?

South China Morning Post: Facebook’s Libra forcing China to step up plans for its own cryptocurrency, says central bank official, Frank Tang

The Sydney Morning Herald: Facebook currency ‘clearly a threat to big banks, finance sector, Colin Kruger en Clancy Yeates

 

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op het gebied van de blockchaintechnologie? Meld je dan nu aan voor onze blogpost!

 

Meld je aan voor de blogpost!
Ik ga ermee akkoord dat mijn naam en e-mailadres worden gedeeld met Mailchimp.
Met de blogpost van Uitleg Blockchain blijf je automatisch op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen omtrent de blockchain technologie.
We hebben een hekel aan spam. Uw e-mailadres zal niet worden verkocht of gedeeld met anderen (afgezien van het marketing automation platform dat wij gebruiken voor onze e-maillijst).

Leave a Reply